Pośród wielu opracowań dotyczących pielgrzymek Jana Pawła II do Ojczyzny brak jest takiego, które w całości byłoby poświęcone poruszanemu podczas nich tematowi wolności. Celem niniejszej publikacji, powstałej dla uczczenia setnej rocznicy urodzin Karola Wojtyły i cudu nad Wisłą, jest więc próba całościowego ukazania specyfiki papieskiego nauczania o wolności, podczas każdej ojczyźnianej pielgrzymki. O kształcie tego nauczania za każdym razem decydowała sytuacja społeczno-polityczna, w jakiej znajdowała się Polska oraz przeżywane przez nią, czy przez polski Kościół rocznice, jubileusze, czy jakieś inne znaczące wydarzenia. Z tej racji, każde opracowanie, odnoszące się do poszczególnych pielgrzymek, składa się
z dwóch części. Pierwsza, której autorem jest historyk Kościoła ks. Marcin Kapłon, prezentuje bogaty i złożony kontekst danej pielgrzymki. Natomiast część druga, przygotowana przez teologa-biblistę ks. Stanisława Haręzgę, poświęcona jest różnym aspektom wolności, jakie w jej nauczaniu dają się wyróżnić.